Bài viết này được viết từ trước lúc Hacao 2009 được phát hành. Vì vậy nội dung của nó không còn phù hợp.
Tại thời điểm này mình có một nhận xét là Hacao chết thật rồi. Vào diễn đàn của họ mục thông báo thì biết (quảng cáo nhãm nhí xuất hiện) . Vậy là đã 1 năm trôi qua từ ngày Hacao ra mắt, quảng cáo rầm rộ trên các phương tiện báo chí. Mặt dù mình không ủng hộ nó vì một số lý do, như bắt chước giao diện Vista hay việc cố gắng sử dụng cái phần mềm của Windows nhưng dù sao nó cũng giúp mọi người dễ tiếp cận hơn với Linux. Hacao vẫn còn nhiều hạn chế về phần mềm và cộng đồng sử dụng Puppy không lớn bằng những Distro khác nhưng nếu chỉ vì những lý do đó mà Hacao chết thì Puppy cũng chết lâu rồi.
Vậy lý do hiện nay Hacao tạm dừng là do đâu? Có thể tác giả Nguyễn Quang Trường từ một người đam mê Linux chuyển sang kinh doanh nên bỏ quên dự án của mình hay là người kinh doanh không tìm thấy được lợi nhuận từ sản phẩm của mình? Công sức đóng góp của tác giả cũng không ít, Anh đã đã tập hợp lại những gì người dùng cần, Việt hoá lại giao diện của Puppy nhưng thực sự như vậy đã đủ chưa? Việc thương mại hoá một bản Linux là rất đáng mừng tuy nhiên việc đưa nó lên thành 1 thương hiệu rồi bỏ mặt nó liệu có đúng chăng?
Quay trở lại những lần xuất hiện rầm rộ của Linux tại Việt Nam. Tiên phong có lẽ là VietKey Linux với phiên bản 3.0. Lúc ra mắt mình cũng chưa có trình độ về máy tính. Chỉ nhớ mang máng có lần được sử dụng không biết dùng gì với biểu tượng bàn chân. Dù rất thích sử dụng lại không có cơ hội. Bên cạnh những người dùng Windows chê trách nó thua kém nhiều so với Windows, ngay cả những người dùng Linux cũng nhận xét nó cũng như 1 bản Red Hat được Việt hoá thôi. Số phận của giải thưởng trí tuệ Việt Nam năm 2002 đã kết thúc năm sau. Tiếp theo là CMC Linux. Có vẻ như đây cũng là một bản Linux theo kiểu Vietkey nhưng mình thật sự chưa có cơ hội được thấy nó.
Gần đây có 2 Distro tại Việt Nam mà mình rất kỳ vọng vào là VUbuntu do OpenLAB phát triển, ấn tượng đầu tiên của mình: XVNKB được cài đặt sẵn. Có vẻ như trước đó công việc cài đặt bộ gõ tiếng Việt cho Ubuntu rất nhiêu khê vì phải compile nhiều thứ. Hình nền của VUbuntu là Dinh Thống Nhất rất đẹp. Nhưng ngoài ra hình như chẳng có gì khác nữa với Ubuntu. Mình kỳ vọng vào nó vì OpenLAB là tổ chức được thành lập do sở Bưu chính Viễn Thông thì chắc chắn có sự quản lý của nhà nước. Lúc đầu trên ddth có người hỏi cách cài đặt Vubuntu cứ tưởng là viết sai chính tả nhưng sau đó đã được giới thiệu về bản Ubuntu này. Tất cả chỉ tình cờ, có vẻ VUbuntu cũng không chú trọng về công tác quảng bá. Openlab cũng đã làm một Repository, đây là lần đầu mình biết tới 1 server ở Việt Nam có cung cấp các gói cài đặt phần mềm cho Ubuntu. Server này hoạt động tốt, mỗi lần server mở rộng cho 1 phiên bản mới được ra mắt là mình lại vui mừng. Tuy nhiên niềm vui đó không được bao lâu thì phiên bản VUbuntu đã ngừng phát triển. Ra mắt từ bản Ubuntu 7.04 nhưng bản cuối cùng của VUbuntu thì không nhớ bao nhiêu. Khi server gặp trục trặc nhỏ mình mới thấy sự khó khăn của cơ chế quản lý, ngay cả người quản lý trực tiếp cũng phải xin phép để sửa lỗi cho server.
Tiếp theo là FOOD Ubuntu của FPT, ra sau VUbuntu và cũng dựa trên bản 7.04. Nhưng lúc đó mình chỉ chú ý đến VUbuntu mà thôi vì FOOD cũng chẳng khác bấy nhiêu. Mình kỳ vọng vào tập đoàn FPT có thể phát triển được Ubuntu tại Việt Nam với lý do đơn giản họ có đủ lực để làm. Nhưng không hiểu vì sao họ lại dừng phát triển có thể đo làm việc thiếu hiệu quả của FOS (một thành viên của vnoss.org nói).
Có thể nói công tác quảng bá của Ha Cao là rất tốt. Lên mặt báo rất nhiều lần, được giới thiệu ở các triển lãm, hội chợ, trong các buổi họp báo. Há Cảo đã là cơn sốt lúc đó. Cộng đồng phát triển rất nhanh. Diễn đàn có rất nhiều câu hỏi đặt ra và cần rất nhiều trợ giúp. Nhưng có vẻ như Há Cảo chỉ 1 phút huy hoàng rồi chợt tắt. Nói Há Cảo là một hệ điều hành Việt thì hơi quá vì chỉ đa phần Việt hoá thôi dành cho người Việt thì có vẻ đúng. Tuy nhiên nếu so sánh thì Há Cảo khác Vietkey Linux chỗ nào? Thời gian ra đời của Vietkey lúc đó thì Ubuntu còn chưa có mặt nữa mà.Xuất phát điểm là Puppy có thể là 1 lợi thế mà có khi lại là bất lợi của Há Cảo. Khi Há Cảo hợp tác với Classmate ở Việt Nam thì hi vọng rằng sẽ có nhiều học sinh được tiếp cận tới Linux. Trong các buổi họp báo mã nguồn mở đặc biệt gần đây là cuộc thi Moblin công ty Há Cảo cũng giới thiệu về sản phẩm Classmate thế hệ mới. Nhưng với 1 forum hỗ trợ như hiện nay thì việc hỗ trợ người dùng có được bảo đảm nữa không? Hay đã bỏ mặc cộng đồng (được nhắc tới trong chương trình quảng cáo của công ty).
Vậy hiện tại ở Việt Nam có thật sự cần 1 Distro Linux riêng không? Theo mình là không cần ngay bây giờ, việc cần nhất hiện nay là phát triển được số lượng người dùng đông đảo, hỗ trợ họ thật nhiệt tình. Việc sử dụng phần mềm vi phạm bản quyền ở nhiều người cũng do bắt buộc, nhiều người vẫn muốn tiếp cận đến mã nguồn mở. Họ cần những chỉ dẫn tin cậy. Có vẻ như số code mà người Việt đóng góp cho các dự án Open Source ở Việt Nam vẫn còn quá ít tuy nhiên mọi người có thể đóng góp bằng nhiều cách khác nhau. Việc phát triển 1 phiên bản Linux cho người Việt chưa nói đến hệ điều hành Việt cần lấy ý kiến của tất cả mọi người. Khi có được chúng thì việc làm 1 phiên bản Linux mới chẳng có gì khó khăn. Nhưng cần tạo được sự hỗ trợ thật sự, không thể nào một công ty có thể có thể hỗ trợ cho mọi người, chỉ có thể có những người dùng tự giúp nhau mà thôi. Nhưng phải có sợ hỗ trợ từ một tổ chức có khả năng duy trì đảm bảo được phát triển của phiên bản Linux đó tạo sự tin cậy cho cộng đồng.
Trên đây là vài dòng suy nghĩ của mình sau lần tình cờ vào lại địa chỉ hacao.com.
Dream of innovation |-)
P/s: Đã có trả lời từ tác giả : http://ddth.com/showpost.php?p=1379000&postcount=19
Cảm ơn các bác đã quan tâm đến HaCao Linux trong thời gian qua. Hiện tại lúc này các anh em vẫn âm thầm phát triển phiên bản mới. Các bác sẽ chuẩn bị chào đón phiên bản mới đó !
Lần này sẽ phát hành 2 phiên bản song song: English & Việt
Thời gian rồi bận nghiên cứu ứng dụng cho giáo dục trên nền Netbook của Intel & Cty Hacao cũng khá nhiều việc nên có thể các thông tin Hacao ít xuất hiện !
Các bác cứ yên tâm ! Cty Hacao phát triển tốt thì Hacao Linux ngày càng “khỏe mạnh” hơn thôi.
Thanks,
