Skip to content

Phần mềm nguồn mở, cái gì vậy???

by on 22 Tháng Tư, 2007

OpenSource LogoHàng ngày bạn bật máy lên, ngắm Windows XP khởi động, sau đó mở trình duyệt Internet Explorer để lướt Web, hay bật Yahoo! Messenger để chat chít cùng bạn bè hay đồng nghiệp. Đến lúc làm việc, bạn mở Word ra và soạn một cái văn bản dài ngoằng trong khi chỉ mong cho chóng hết việc? Giờ nghỉ đến, bạn mở hàng loạt Game nóng mới mua được (với giá 8000/một đĩa), chơi cho “qua ngày”. Hoặc cũng có thể bạn đang bận chơi boom, hay kiếm điểm, tăng level trong các Game Online khác. Nếu đấy là cuộc sống thường ngày của bạn với cái máy tính thì có lẽ bạn không cần biết về phần mềm nguồn mở làm gì, vì có khi nó sẽ làm xáo trộn phần nào đó cuộc chơi này.

Tính sơ sơ ra trên một máy tính cho người bình dân sử dụng nhất thiết phải có hệ điều hành (mà cái này thì 99% Việt Nam sử dụng Windows), phải có trình duyệt Web, có bộ phần mềm văn phòng (Office 2003 hay 2007 của Microsoft, dĩ nhiên), một vài game trên máy để bàn (như DOOM, Half-life, Sims…), một vài game online (như Audition, Boom,…). Nếu là dân vẽ vời thì phải thêm cả AutoCAD (cho nhà cửa), CorelDraw, Photoshop,… Nếu là dân lập trình thì có khi cần bộ Visual Studio của Microsoft nữa. Toàn bộ cái mớ hổ lốn đó sẽ ngồn của bạn tầm vài chục ngàn cho mấy cái đĩa CD giá bèo ở một cửa hàng bán phần mềm quen thuộc nào đó, nhưng trên thực tế, chúng đắt hơn thế nhiều:

  • Hệ điều hành Windows giá tầm $150 đến khoảng $300 cũng có.
  • MS Office của Microsoft cũng có mức giá tầm $200-300.
  • CorelDraw hay Photoshop, cũng lên đến gần $200 nếu mua lẻ (và trọn bộ Adobe CS sẽ ngốn gần $1000).
  • VisualStudio ngoài bản Express miễn phí ra thì những bản cao cấp cho lập trình viên chuyên ngiệp cũng phải lên đến vài trăm Đô-la Mĩ nữa.
  • Những game trên máy để bàn cứ sơ sơ $50/1 game.

Việt Nam gia nhập WTO, nhiều vụ công ty máy tính bị kiểm tra và phải nộp phạt hàng tỉ đồng do cài phần mềm trái phép, vi phạm bản quyền. Nhưng liệu có ai dám bỏ ra gần $1000 nữa để trang bị thêm phần mềm cho cái máy tính chỉ có tầm hơn $500 của mình? Vậy thì sao không dùng phần mềm nguồn mở? Một thứ sẽ giúp bạn không còn phải lo lắng về vấn đề bản quyền nữa, chả phải áy náy hay lăn tăn gì mỗi khi nghĩ đến chuyện mình đang dùng đồ “bất hợp pháp”🙂 !

1. Thế nào là phần mềm nguồn mở?

Phần mềm nguồn mở là phần mềm “nguồn mở”😀 , rất đơn giản phải không? Các bạn có thể hình dung thế này, phần mềm phải được lập trình viên viết ra. Và cái cách mà phần mềm được tạo ra, có thể tạm hiểu là “mã nguồn” của chương trình. Lẽ dĩ nhiên các phần mềm lớn đều không muốn lộ mã nguồn của mình. Nhưng phần mềm nguồn mở lại khác, người ta tạo ra phần mềm rồi kèm theo cả mã nguồn. Nhờ đó những lập trình viên khác có thể chỉnh sửa theo ý thích, có thể sao chép lại một phần (tất nhiên phải tuân thủ một vài qui định)… nhưng quan trọng hơn, 99,9% phần mềm nguồn mở là miễn phí hoàn toàn. Đây là một trong những lợi ích kinh tế to lớn của phần mềm nguồn mở, nhưng tất nhiên, nếu chỉ có vậy thì phần mềm nguồn mở cũng chỉ giống như những phần mềm miễn phí nguồn đóng khác. Điều gì khiến chúng đặc biệt???

2. Lợi ích của phần mềm nguồn mở

Ích lợi của phần mềm nguồn mở không chỉ là việc nó miễn phí, mà quan trọng hơn, chính là ở tính chất “nguồn mở” của nó!

  • Phần mềm nguồn mở hoàn toàn miễn phí. Bạn có thể sử dụng, sao chép cho người khác, thậm chí thay đổi một chút hoặc “nhiều chút” rồi tiếp tục phân phối lại. Bạn có thể cài lên 2 hay 3 máy tính tùy thích mà không phải trả thêm tiền, không tốn chút nào, ngoại trừ tiền kết nối mạng để tải xuống hoặc tiền mua đĩa CD về.
  • Phần mềm nguồn mở cho bạn nhiều sự lựa chọn. Hàng trăm, hàng nghìn phần mềm nguồn mở cho tất cả các mục đích, từ soạn thảo văn bản, bảng tính, đến xem và biên tập phim, nghe nhạc, chỉnh sửa ảnh, vẽ vời… Tất cả đều bày sẵn ra cho bạn chọn lựa, chỉ cần bạn muốn, mọi thứ đều sẵn sàng😉 !
  • Dễ dàng tìm được sự giúp đỡ. Cộng đồng người sử dụng phần mềm nguồn mở rất đông đảo (tiếc là Việt Nam thì không được đông bằng) nên bạn có thể tìm được sự giúp đỡ rất nhiệt tình từ khắp nơi mỗi khi gặp phải vấn đề rắc rối!
  • An toàn, ổn định. Đó là nhờ tính chất nguồn mở mà những phần mềm này được hàng nghìn lập trình viên bới móc mã nguồn hàng ngày. Những lỗi về bảo mật được phát hiện một cách nhanh chóng và bản vá tung ra chỉ sau vài tiếng đến vài ngày.
  • Mọi thứ đều minh bạch. Bạn dùng phần mềm nguồn đóng, có gì đảm bảo ngoài những chức năng “chính” chúng không thực hiện thêm chức năng “phụ” nào khác. Chúng không thu thập thông tin cá nhân cá nhân của bạn để “gửi lộn” đi đâu đó…

3. Những phần mềm nguồn mở mà mình muốn đề cập

Phần mềm nguồn mở thì rất nhiều. Nhưng trên blog này mình chỉ muốn tập trung vào một số phần mềm nguòn mở chính. Đó là những phần mềm để giúp các bạn làm việc hàng ngày, như hệ điều hành, trình duyệt web, bộ ứng dụng văn phòng, một số trình ứng dụng khác…

Linux – hệ điều hành miễn phí nguồn mở thay thế cho Windows. Ứng viên sáng giá nhất trong dòng linux là bản phân phối Ubuntu.

LinuxLogoUbuntu Logo

Firefox – trình duyệt an toàn và tốt nhất hiện nay! Thay thế hoàn hảo cho Internet Explorer.

Firefox Logo

Openoffice.org – gói phần mềm văn phòng đủ sức thay thế cho Office của Microsoft.

OpenOffice.org Logo

Và nhiều phần mềm khác nữa mà mình chưa kịp đề cập đến, như trình xử lý ảnh GIMP, vẽ vector InkScape, trình biên tập Video… Mình sẽ từ từ giới thiệu với các bạn tất cả những phần mềm này, để các bạn không chỉ biết mà còn có thể sử dụng chúng trong công việc hàng ngày!

18 phản hồi
  1. tronghuu permalink

    openoffice.org có chức năng như office của windown nhưng nó có hỗ trợ tiếng việt mạnh như windown không

  2. Mình chưa thử nghiệm hỗ trợ tiếng Việt trên OpenOffice bao giờ, hiện tại nó hỗ trợ tốt gõ tiếng Việt + hiển thị tiếng Việt😛 còn tìm lỗi chính tả thì chưa rõ, chưa kiểm tra. Office của MS có hỗ trợ tiếng Việt nhưng trên thực tế cũng kém lắm chứ có tốt gì đâu?
    Thông cảm bởi mình không hay dùng chức năng tìm lỗi chính tả tiếng Việt, và cũng chưa bao giờ dùng hỗ trợ tiếng Việt cả😦 !

  3. tronghuu permalink

    mình cũng có bao giờ dùng kiểm tra chính tả,he he,chỉ cần đánh tiếng việt và hiển thị tiếng việt ngon là được,linux có phần mềm nào hỗ trợ download mạnh như IDM không bạn

  4. Tiếc là không😦 . Trên linux phần mềm download chỉ có hỗ trợ eMule (P2P) và Torrent là nhiều, còn dạng nhiều kết nối để tải xuống cùng lúc nhiều phần như IDM thì ít.
    Phần lớn chỉ hỗ trợ mức căn bản, với lại tốc độ thua IDM nhiều.
    Nhưng mà không quan trọng lắm, vì bạn có thể chạy máy ảo Windows trong Linux được mà🙂 .

  5. tronghuu permalink

    chạy máy ảo Windows tức là sao hả bạn,có làm nặng máy không bạn

  6. Bạn hỏi đúng lúc quá vì mình vừa viết về phần mềm máy ảo xong.
    Tất nhiên là cũng nặng nhưng chỉ khi nào bạn chạy thôi. Ngoài ra một số phần mềm của Windows cũng có thể chạy trực tiếp trong Linux thông qua giả lập nữa (cái này thì tốc độ nhanh, không nặng máy, nhưng không phải phần mềm nào cũng chạy qua giả lập được)😦 .

  7. phần mềm mã nguồn mở là miễn phí ,thế thì người viết các ctrình phầm mềm mã nguồn mở (PMMNM) phải là những ng giàu có nhỉ😛 họ tạo ra và share miễn phí mà,ai nuôi họ đây:-/

  8. Họ có cách kiếm tiền cả chứ. Không có tiền thì chả ai sống còn khó nữa là viết phần mềm😀 . Chủ yếu là tiền tài trợ từ các tổ chức chính phủ, công ty… Tiền từ việc hỗ trợ sản phẩm (cho các dòng sản phẩm cao cấp), hoặc tiền từ việc bán các sản phẩm cao cấp (chủ yếu các sản phẩm chuyên nghiệp tính năng cao cho máy chủ chẳng hạn). Với lại chỉ có 99% là miễn phí thôi😀 .

  9. banhbutoc2007 permalink

    Tôi đọc các bạn viết mà vẫn thấy mơ màng chưa rõ lắm:
    –Muốn lấy phần mềm kiểu này thì lấy ở đâu?
    –Chẳng nhẽ những chương trình cực lớn(Solidworks,catia..)để tạo được nó thì rất tốn về các mặt chẳng nhẽ họ tốt đến mức cho ta dễ dang thế sao?
    –Giao diện sử dụng của loại mở này có khác biệt so với nguyên bản của nó không

  10. Những phần mềm kiểu này không có nhiều, và nói chung cũng khá khó kiếm nếu không biết đến chúng. Không phải phần mềm nào cũng là nguồn mở và cũng miễn phí. Như Solidworks mà bạn nói đến chẳng hạn, nó có miễn phí đâu🙂 (mà cũng không phải mã nguồn mở) ? Mình nghĩ bạn hiểu hơi sai về khái niệm phần mềm nguồn mở. Không phải phần mềm nào cũng là phần mềm nguồn mở đâu, chỉ có một số rất ít lập trình viên tốt đến mức cho không phần mềm như vậy.

  11. sslazio permalink

    các bạn đừng so sánh những cái tiểu tiết : corel , photoshop , Acad …. người bình thường tất nhiên ko dùng => người cần dùng bắt buộc phải pro –> pro thì phải làm thường xuyên + làm ra tiền —> tiền nào của đó , các design + các kiến trúc sư lương tháng 5-6tr , có khi cả ngàn USD , thì họ buộc phải trả tiền cho 1000-2000USD/phần mềm vì đó là “cần câu cơm” của họ , cũng là công bằng xã hội.(VD: các VĐV đua xe đạp , sống = xe đạp , thì việc họ mua chiếc xe đạp 5000usd — 7000usd là quá đúng , còn chúng ta ko phải vđv , mua xe đạp như vậy có điên ko ? )
    Còn chúng ta , ko xài máy tính thường , học sinh thì ko làm ra tiền , người lao động thuôc lĩnh vực khác như sửa xe,công nhân may…. thì có xài máy tính chuyên ngiệp đâu mà phải trả 300-400USD cho hệ điều hành và vài ngàn usd cho các phần mềm khác .
    Do đó người bình thừơng trả vài trăm–> 1000 usd cho windows cho giải trí : lướt web , coi film ,nghe nhạc , đánh vài lá đơn,thư là vô lí. Trong khi đó ta xài các phiên bản linux miễn phí là hết sức hợp lí ( vỗ tay) nó cũng có các chương trình coi film nghe nhạc ,lướt web…..
    Các bạn có chơi game online trong nước ko ? vltk chẳng hạn , mỗi khi bạn ko biết làm nv , hay tăg điểm cho nhân vật, bạn chỉ cần vào forum , post bài lên là có cả chục bài reply hướng dẫn, đó là “hỗ trợ cộng đồng trực tuyến” các bạn hình dung ra chưa ? mã nguồn mở cũng hỗ trợ nhu vậy , tại ko có tiếng việt thôi😦
    Tóm lại , nếu bạn sống = máy tính , kiếm tiền nhờ máy tính , giàu có , muốn đóng góp vào quĩ từ thiện của gate-melisa thì mua windows gốc mà xài . Thật vô lí ,ko công bằng khi 1 ngân hàng , 1 nhà máy , 1 cá nhân… kiếm lợi cả triệu vnđ/ngày mà xài win lậu 8k (cũng tùy, nếu nơi đó chấp nhận dùng nguồn mở thì sẽ có lợi nhuận cao hơn, nhưng khi có rủi ro về trục trặc hệ thống thì tất nhiên các tổ chức nguồn mở sẽ nghiên cứu sửa lổi, còn trách nhiệm thì chính nơi đó tự gánh , mà ko bít nếu xài win bản quyền thì microsoft có chia sẻ dùm ko ta , chưa xài chưa bít ) – cũng thật vô lí khi tui ko kiếm được thu nhập từ máy tính đồng nào mà phải trả 1000usd cho win chính hãng.( và các phần mếm nguồn đóng nói chung)
    Vui nhé : bạn có tưởng tượng 1 ngày nào đó thanh tra , CA đầy đường, yên cầu bạn mở laptop hay vào tận nhà bạn kiểm tra xem bạn có dùng phần mềm bản quyền ko ? nếu vi phạm thì phạt và tịch thu máy đem về kiểm tra ??? ở các cty VN cũng có bị rùi đó🙂
    Tui viết cái comment này trên 1 hđh win ko có bản quyền😦 mà chắc ko seo , vì tui trả 3k/1h để sử dụng máy mà , chuệyn này để chủ quán lo …hìhì…

  12. myheartmoscow permalink

    Nói chung dân VN ta còn nghèo, cố gắng lắm cũng mới chỉ đủ tiền mua cái máy tính xoàng dùng thôi, làm sao để mà đủ tiền lo cho cả tiền bản quyền phần mềm nữa chứ, mà thường thì cũng phải gấp đôi tiền cái máy tính. Nếu bạn chỉ có nhu cầu sử dụng máy tính ở mức bình thường thì nên chuyển sang dùng Linux. Những phần mềm mã mở hiện nay hoàn toàn có đủ khả năng đáp ứng nhu cầu của bạn.
    Nếu nhu cầu bạn cao hơn chắc phải đợi vài năm nữa cho đến khi các phần mềm mã mở hoàn thiện hơn thôi. Tuy nhiên tiền nào của ấy mà, nó cũng sẻ chỉ hạn chế ở một mức độ nào đó thôi. Theo tôi nghĩ mức độ người dùng ở phạm vi giải trí gia đình sẽ có thể chấp nhận được. Tôi cũng biết rất nhiều người chỉ dùng máy tính để nghe nhạc, xem phim, đọc sách báo, duyệt web,…Với họ Linux là phương án tốt nhất rồi. Còn nếu bạn sử dụng máy tính ở mức độ cao hơn bạn phải bỏ tiền ra mua bản quyền của Window thôi, hoặc dùng lậu cho đến khi không thể tiếp tục thì thôi.
    Về một mặt khác tôi thấy Linux không hề thua HDH của Bilgate tý nào, đó là ứng dụng cho server. Cái này ai nghiên cứu chuyên sâu thì mới biết rõ thôi.
    Tóm lại bản thân tôi hài lòng với những gì Window đạt được trong khoảng chục năm trở lại đây (trừ cái giá tiền bản quyền của nó). Còn HDH mở, cũng phải chuyển sang nghiên cứu dần, song đến khi có thể sống được chỉ cần mình nó chắc cũng phải không dưới chục năm nữa ))

  13. Midorihibiki permalink

    Mình học lập trình trên Windows đây mà sao nhìn Windows hòai cũng ngán nên chuyển qua ngâm cứu Linux cho dzui dzẻ + hiểu biết thêm về mã nguồn mỡ kẻo sau này chính phủ nhà nước bắt phần mềm lậu thì ít ra còn có đường mà lui ^^.

    Blog này hay hén mình sẽ quảng cáo tích cực blog này để blog này trở thành nơi giao lưu.

    Àh mà nè mình search trong googlecom.vn blog của bạn được vào trong danh sách các địa chỉ trang đầu tiên đó nha.Chúc mừng ^^!!

  14. linh.nguyen permalink

    cho mình hỏi, dùng ubuntu có phải lo lắng đến virus ko ???
    và nếu có thì có phần mềm diệt virus ko ??? như nào😀 ??
    mình không thấy bạn đề cập đến vấn đề này😀
    ps: thông cảm vì mình mới làm quen với linux 2 ngày nay ^^
    cảm ơn bạn vì bài viết cài xvnbk😀 mình gõ được tiếng việt rồi😀

  15. afterlastangel permalink

    xài Ubuntu thì cũng lo lắng với virus đó .Nếu sử dụng Ubuntu làm Server hay Firewall cho một hệ thống Windows phía sau. Phần mềm diệt Virus có FreeAVG chạy được trên Ubuntu diệt hết các loại virus của Windows hoặc sử dụng CLAM

  16. Eleven8x permalink

    Bạn có thể nói rõ hơn về vấn đề virus không? Các loại sâu, trojan, virus trên mạng có thể tấn công vào máy sử dụng HDH Ubuntu không? Có ai viết virus để chạy trên Ubuntu chưa nhỉ?
    À mình có thể lấy bài này của bạn để chép vào blog của mình không? Mình sẽ để lại link dẫn về blog bạn.

  17. Các loại đa số trên mạng đều lây trên windows thôi. Còn với cơ chế phân quyền của Linux thì nếu chỉ có quyền của người dùng bình thường thì Guru cũng khó mà sử lý cái máy đó nữa nói chi đến virus. Nên bạn cứ yên tâm.
    Còn bài viết này chắc cũng cho theo giấy GPL quá ai muốn làm gì thì làm😀

  18. Tmblue permalink

    Gì chứ giờ linux vẫn còn hơi khó xài đối với 1 số người dùng máy tính cho công việc bt. Nên giờ phân mềm lậu vẫn là lựa chọn số 1. Dù sao cũng nên tập xài linux cho quen.😀.
    Mà trường tớ dạy .Net thì phải làm sao đây ??? O.o

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s