Skip to content

Hệ thống tập tin trong Linux

by on 27 Tháng Tư, 2007

Linux LogoCái này trước sau gì cũng phải biết, bởi không biết không được. Hệ thống tập tin trong Linux (cũng giống như trong Unix và Mac OS) khác hẳn Windows. Không còn các chữ cái thay tên ổ đĩa như A, C, D, E…, không còn khái niệm phân vùng, đĩa cứng… thay vào đó chỉ còn lại một thứ duy nhất, đó là thư mục và tệp. Thực chất ra thì trong Linux thư mục cũng là một loại tệp tin, chỉ có thêm một số thuộc tính đặc biệt mà thôi.

Hệ thống tập tin trên Linux không khó, thậm chí khi hiểu về chúng rồi có khi lại quay sang chê hệ thống tệp tin trên Windows cũng nên🙂 . Biết về hệ thống tập tin trên Linux cũng có điểm hay bởi hệ thống tập tin trên Unix và các hệ điều hành cùng họ Unix như Solaris, Mac OS,… cũng đều như thế cả.

1. Ngắm qua về cấu trúc thư mục “chuẩn” trên Linux

Các hãng phân phối Linux hầu như thống nhất với nhau về tên các thư mục chuẩn trên Linux. Trong đó thư mục gốc bao giờ cũng là “/“. Bạn chú ý vì dấu “/” vừa là dấu biểu thị thư mục gốc vừa là dấu phân cách tên các thư mục với nhau trong đường dẫn tập tin (Linux không dùng dấu “\” như trong Windows để phân cách tên thư mục). Nếu đường dẫn không có dấu “/” thì chương trình sẽ tìm ở các thư mục mặc định và thư mục hiện tại.

Ví dụ đường dẫn /usr/shared/fonts là chỉ tới thư mục fonts, nằm bên trong thư mục shared và thư mục này nằm trong thư mục usr, thư mục usr nằm trong thư mục gốc.

Dưới thư mục gốc thường có một số thư mục quan trọng sau:

/bin: Lưu trữ tập những lệnh thường sử dụng nhất (như sao chép tập tin, tạo thư mục,…)

/boot: Chứa phần nhân khởi động Linux và file cấu hình khởi động (grub cũng trong thư mục này)

/dev: Chứa các tập tin đặc biệt tương ứng với các thiết bị có trong hệ thống

/etc: Chứa các thiết lập của hệ thống

/home: Chứa các thư mục con có tên ứng với User name của người dùng, mỗi thư mục đó chính là nơi lưu trữ toàn bộ dữ liệu của người dùng. Người dùng bình thường cũng chỉ được lưu trữ vào thư mục “nhà” của mình mà thôi.

/lib: Chứa các thư viện dùng chung của các chương trình (giống file .dll trong Windows)

/root: Thư mục nhà của người dùng có quyền cao nhất (root), người ngoài thường bị cấm truy cập.

/tmp: Chứa các file tạm dùng trong quá trình linux hoạt động

/usr: Chứa những thứ quan trọng như phần mềm, thư viện hàm, các dữ liệu dùng chung…

/var: Chứa một loạt những thứ lỉnh kỉnh còn lại

Ngoài ra còn một vài thư mục khác như /media, /mnt là nơi lấy chỗ “mount” (kết nối) cho những thiết bị lưu trữ khác như USB, CDROM,… Thư mục /proc lại chứa những tập tin ứng với những tiến trình “process” đang hoạt động (bạn sẽ thấy cái tương tự trong Task manager của Windows).

Phần mềm trên Linux khi cài đặt không có một thư mục chuẩn nào như thư mục Program Files trên Windows, thay vào đó từng phần của chúng được lưu trong các thư mục khác nhau.

Thư mục quan trọng nhất với bạn chỉ có thư mục /home/[tên người dùng] mà thôi. Thư mục này chính là nơi bạn sẽ lưu trữ tất cả những file dữ liệu của bạn, những file cấu hình, thiết lập, tùy chỉnh của bạn cũng được lưu ở đây. Thư mục nhà có thể được đại diện bởi kí tự “~”. Ví dụ ~/docs là chỉ thư mục docs nằm trong thư mục nhà của bạn đó🙂 .

2. Thế nào là “mount”

Mount” (chịu, không biết dịch thế nào, nhưng cứ tạm gọi là kết nối nhé) là một lệnh có nhiệm vụ gán một phân vùng trên đĩa cứng, hoặc một thiết bị lưu trữ nào đó vào một thư mục trên máy. Sau khi mount, nội dung thư mục chính là nội dung có trên đĩa. Nghe có vẻ hơi khó hiểu nhưng thực ra là chả có gì khó đâu. Vì trên Linux chỉ có thư mục, không có khái niệm ổ đĩa A, B, C, D… như trên Windows, nên khi muốn sử dụng một thiết bị lưu trữ nào đó (như ổ USB chẳng hạn) thì phải kết nối nó vào “một chỗ nào đó” để có thể truy cập nội dung trên thiết bị từ chỗ đó. Và trên Linux thì “cái chỗ đó” tốt nhất là một thư mục.

Đại khái thế này: Trên Windows có ổ đĩa A cho đĩa mềm. Trên Linux không có. Vậy bây giờ bạn muốn dùng đĩa mềm? Rất đơn giản, bạn tạo một thư mục, ví dụ /mnt/floppy rồi cho “mount” ổ đĩa mềm vào thư mục đó. Bây giờ thư mục /mnt/floppy có tác dụng như là ổ đĩa A trên Windows vậy đó.

Các phân vùng trên đĩa cứng cũng được “mount” như vậy. Chính vì thế khi cài đặt, bạn có thể thiết lập để thư mục “/” lên một phân vùng, còn thư mục /home lên một phân vùng khác🙂 . Nếu bạn có Windows trên phân vùng nào đó chẳng hạn, để có thể truy cập được vào phân vùng này, bạn phải “mount” nó vào một chỗ nào đó. Để cho dễ thì bạn nên mount nó vào thư mục có tên đại loại như /windows chẳng hạn.

Những thiết bị tháo ra gắn vào như CDROM, USB,… thường bây giờ đều được tự động “mount” bởi hệ điều hành. Lý do đơn giản là lệnh này rât phức tạp và không thích hợp cho người dùng không chuyên. Khi bạn gắn thiết bị vào, hệ thống sẽ tự động “mount” thiết bị vào một thư mục định sẵn, đồng thời trên màn hình desktop cũng xuất hiện biểu tượng của thiết bị để bạn có thể truy cập. Chính vì lẽ đó, việc sử dụng lệnh mount một cách thủ công ngày nay dường như là chuyện không cần thiết. Nhưng các bạn vẫn nên biết đến khái niệm mount là gì, bởi đó là một khái niệm khá quan trọng trong quá trình làm việc với hệ thông file trên Linux.

Trong thế giới Windows thì từ phiên bản Windows 2000 trở đi cũng đã tính năng “mount”, nhưng thường chỉ những người chuyên nghiệp mới phải quan tâm đến. Trên Linux thì ngoài mấy khái niệm vớ vẩn ở trên, hệ thống tập tin còn rất nhiều điều phải học. Nhưng ở trình độ một “beginner” thì chỉ cần biết như trên là có thể ăn ngon ngủ yên với Linux được rồi😀 . Nếu bạn nào muốn tìm hiểu thêm thì có thể google nhé!

9 phản hồi
  1. có ảnh minh họa dễ hình dung hơn,nhớ lâu hơn😛

  2. Mình cũng muốn làm ảnh minh hoạ lắm nhưng chả kiếm được ở đâu cả😦 Bạn nào biết cái ảnh minh hoạ phù hợp thì gửi link cho mình nhá😉 Không thì để mình đi scan từ sách vào vậy…

  3. okie, đã hiểu, cảm ơn nhiều ^^

  4. haiyen permalink

    chao cac ban!
    hien gio minh dang can mot so thong tin chinh ve he thong file tren linux, neu ban nao co the chia se nhung thong tin tren. xin vuilong goi vao dia chi mail cho minh”qhyen2000@yahoo.com.vn

  5. huongpham permalink

    xin chao cac ban!
    rat mong nhan duoc su ho tro cua cac ban
    hien gio minh dang can mot so thong tin ve he thong file tren window, dos va linux.
    rat mong nhan duoc su ho tro cua cac ban.
    xin cac ban vui long goi vao dia chi sau:huongpham@yahoo.com.vn

  6. samba permalink

    Mình Xai HaCao Linux 2 tuần nay rồi , hôm nay vô đây mới biết được mấy khái niện cơ bản .. hihihi…. Lúc mới xài Linux thật là đau cái đầu……Thnks Say nhiều …

  7. abele permalink

    Mình mới học Linux. Đây đúng là những khái niệm rất căn bản và bổ ích cho newbie như mình. Cảm ơn bạn nhiều.

  8. hn8456 permalink

    cam on rat nhieu

  9. hatcat_codon1990 permalink

    em mới cài ubuntu bằng wubi,lúc reboot thì nó xuất hiện màn hình màu đen,em không biết khởi động như thế nào,nghe nói đó là chương trình grub,có ai biết thì xin chỉ giáo ạ!

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s